Oltu Taşı Nedir? Erzurum'un Siyah Taşı
Oltu taşının oluşumu, özellikleri, işlenmesi ve neden Erzurum ile anıldığı.
Oltu taşı, Erzurum'un Oltu ilçesi ve çevresinden çıkarılan, derin siyah renkli organik kökenli bir taştır. Türkiye'nin kendine has el sanatı malzemelerinden biridir.
Nasıl oluşur?
Bitkisel kökenli bir malzemedir; çok uzun sürede, basınç altında kömürleşen ağaç kalıntılarından oluştuğu kabul edilir. Bu organik köken, hafifliğini ve işlenebilirliğini açıklar.
Özellikleri
Renk: Mat ya da parlak, derin siyah. Işık geçirmez.
Ağırlık: Şaşırtıcı derecede hafiftir; taş olmasına rağmen elde tüy gibi durur.
Sertlik: Yumuşak bir malzemedir; kolay işlenir ama kolay da çizilir.
Statik: Sürtüldüğünde elektriklenir ve küçük kâğıt parçalarını çeker.
Nasıl işlenir?
Ocaktan çıkan ham taş ıslakken daha kolay işlenir; kuruyunca sertleşir. Ustalar taşı kesip torna eder, deler ve kademeli olarak cilalar. Yumuşak olduğu için hata affetmez — kesimde yapılan yanlış geri alınamaz.
Gümüşle birlikte
Oltu taşı geleneksel olarak gümüş kakma ile işlenir. Siyah taş ile gümüşün kontrastı, bu geleneğin imzası hâline gelmiştir. Kakma işçiliğinin inceliği, ürünün değerini belirleyen en önemli etkenlerden biridir.
Neden Erzurum?
Taş bu bölgeden çıkar ve işçilik kuşaklar boyunca burada gelişmiştir. Yöreye özgü bir el sanatı olarak korunmakta ve tanıtılmaktadır.
Bakımı
Yumuşak olduğu için ayrı bir kesede ya da bölmede saklanmalı; sert nesnelerle temas ettirilmemelidir. Kuru bezle silinir; kimyasal temizleyici kullanılmaz. Aşırı ısıdan uzak tutun.