Tesbih Terimleri Sözlüğü: A'dan Z'ye
Tesbih dünyasında kullanılan terimlerin alfabetik ve ayrıntılı açıklamaları.
Tesbih ilanlarında, koleksiyoner sohbetlerinde ve usta dilinde geçen terimlerin karşılıkları. Alışverişte en çok işe yarayan başvuru listesi.
A - C
Akıcılık: tanelerin ip üzerinde takılmadan kayması; kullanım memnuniyetini en çok belirleyen özellik. Arpa kesim: uzun ve iki ucu daralan tane biçimi. Ateş kehribar: reçine esaslı, canlı renkli üretim; doğal kehribar değildir. Bakalit: 20. yüzyıl başında geliştirilen erken sentetik malzeme; koleksiyon değeri taşır. Benzetme: bir malzemenin görünümünü taklit eden, farklı malzemeden üretim. Cila: yüzey parlatma işlemi.
D - İ
Damar: ahşap ve taşta doğal desen çizgisi. Durak: her 11 tanede bir konan ince ayırıcı; sayımı bölümlere ayırır. Delik hizası: tanelerin ortadan ve düz delinmiş olması; akıcılığın temel şartı. Fasetli: çok yüzeyli, ışığı kıran kesim. Fıçı kesim: ortası şişkin silindir biçimi. İmame: tesbihin üst ucundaki uzun parça; turun başladığı yeri gösterir. İşleme: imame ve pul üzerine yapılan süsleme.
K - N
Katalin: dolgusuz üretilen, renk çeşitliliği yüksek erken sentetik malzeme. Kese: tesbihi sürtünmeden koruyan kumaş kılıf. Kuka: sert ve hafif bir ağaç türü. Küre kesim: tam yuvarlak tane. Mat bitiş: parlatılmamış, doğal dokulu yüzey. Nişane: imameden sarkan küçük süs parçası.
O - P
Oltu taşı: Erzurum'a özgü, coğrafi işaretli hafif siyah taş. Patina: kullanımla oluşan doğal yüzey tabakası; eskitme değil, yaşlanmadır. Pul: imame ile taneler arasındaki yassı ara parça. Püskül: imamenin ucundaki iplik demeti.
S - Z
Sıkma kehribar: doğal kehribar kırıntılarının ısı ve basınçla birleştirilmesiyle üretilen malzeme. Şatoyans: kaplan gözü gibi taşlarda ışığın tek çizgi hâlinde kayması. Tane çapı: tek bir tanenin en geniş yeri, milimetre ile. Tepelik: imamenin en üst kapak parçası. Ton tutarlılığı: tanelerin renk olarak birbirine yakın olması. Yeniden dizim: tesbihin yeni ipe geçirilmesi.
Ticari terimler
Numune: toplu siparişten önce onaylanan tek adet. Kişiselleştirme: isim, tarih ya da logo işleme. Aynı gün kargo: siparişin aynı gün kargoya teslim edilmesi — aynı gün teslim değildir. Coğrafi işaret: bir ürünün belirli bir yöreye ait olduğunu belgeleyen tescil.
Kullanırken
Bu terimleri bilmek, satıcıyla konuşurken ve ilan okurken zaman kazandırır. "Delik hizası bozuk" demek, "taneler takılıyor" demekten çok daha net bir bildirimdir.